Samochód osobowy w jednoosobowej działalności można rozliczać na kilka sposobów, a każdy z nich daje inny wynik w PIT i w VAT. W 2026 r. kluczowe są trzy liczby: limit wartości auta zależny od emisji CO2 (225 000, 150 000 albo 100 000 zł), 75% kosztów eksploatacji przy użytku mieszanym oraz 50% odliczenia VAT. Poniżej zestawiamy warianty, pokazujemy przykład amortyzacji i obowiązki, o których przedsiębiorcy często dowiadują się dopiero przy kontroli.
Cztery sposoby na auto w firmie
| Wariant | Koszty w PIT | VAT |
|---|---|---|
| Auto prywatne, niewpisane do środków trwałych | 20% wydatków eksploatacyjnych i ubezpieczenia | 50% z faktur za paliwo i serwis |
| Auto jako środek trwały firmy | amortyzacja do limitu wartości + 75% albo 100% eksploatacji | 50% albo 100% |
| Leasing operacyjny lub najem długoterminowy | raty do limitu wartości + eksploatacja | 50% albo 100% z każdej raty |
| Przejazdy taksówką, wynajem na godziny | pełny koszt usługi transportowej | zgodnie z ogólnymi zasadami |
Przepisy nie ograniczają liczby samochodów w firmie. Drugie auto jest w porządku, jeżeli realnie służy działalności i da się to wykazać — na przykład dlatego, że jedno jest używane w trasach do klientów, a drugie przez pracownika. Każdy wydatek musi mieć związek z przychodem, więc pojazd stojący w garażu jest trudny do obrony.
Limity wartości samochodu w 2026 r.
Art. 23 ust. 1 pkt 4 ustawy o PIT ogranicza kosztową część odpisów amortyzacyjnych do wartości auta nieprzekraczającej:
- 225 000 zł — gdy auto ma napęd elektryczny albo wodorowy;
- 150 000 zł — gdy silnik spalinowy emituje mniej niż 50 g CO2 na kilometr (według centralnej ewidencji pojazdów);
- 100 000 zł — dla aut spalinowych o emisji CO2 równej lub wyższej niż 50 g/km.
Ten sam podział działa w leasingu: część raty odpowiadająca spłacie wartości auta jest kosztem w proporcji, w jakiej limit pozostaje do wartości samochodu. Odrębny limit 150 000 zł dotyczy składek na dobrowolne ubezpieczenie (AC) — przy droższym aucie kosztem jest tylko proporcjonalna część składki. Dotychczasowe limity zachowują tylko samochody wprowadzone do ewidencji środków trwałych przed 1 stycznia 2026 r.; według KIS do rat leasingu operacyjnego od 2026 r. stosuje się nowe limity, nawet jeśli umowę zawarto wcześniej.
Przykład amortyzacji
Przedsiębiorca będący czynnym podatnikiem VAT kupuje w 2026 r. auto hybrydowe o emisji 120 g/km za 160 000 zł netto + 36 800 zł VAT i używa go także prywatnie. Odlicza 50% VAT, czyli 18 400 zł; drugie 18 400 zł zwiększa wartość początkową do 178 400 zł. Stawka amortyzacji dla samochodów osobowych wynosi 20%, więc roczny odpis to 35 680 zł. Ponieważ obowiązuje limit 100 000 zł, kosztem jest tylko część odpisu: 35 680 × 100 000 / 178 400 = 20 000 zł rocznie. Gdyby to było auto elektryczne za tę samą kwotę, cały odpis mieściłby się w limicie 225 000 zł.
Przy aucie używanym, wprowadzanym po raz pierwszy do ewidencji, można ustalić stawkę indywidualną — okres amortyzacji samochodu osobowego nie może być krótszy niż 30 miesięcy.
Użytek mieszany czy wyłącznie firmowy
Przy aucie wykorzystywanym także prywatnie kosztem w PIT jest 75% wydatków na jego używanie (paliwo, serwis, opony, parking) — ustawa wyłącza z kosztów 25% takich wydatków. W VAT odlicza się 50% podatku z faktur związanych z pojazdem. Ogólne zasady odliczania opisuje artykuł o VAT w Polsce.
Pełne odliczenie (100% w PIT i w VAT) jest możliwe, gdy auto służy wyłącznie działalności. Ustawa o VAT wymaga wtedy:
- zasad używania pojazdu, które wykluczają jazdy prywatne, potwierdzonych ewidencją przebiegu (stan licznika, każdy przejazd, cel, trasa);
- złożenia w urzędzie skarbowym informacji VAT-26 najpóźniej 25. dnia kolejnego miesiąca po pierwszym wydatku na auto — spóźnione zgłoszenie działa dopiero od miesiąca jego złożenia;
- aktualizacji informacji do końca miesiąca, w którym zmienił się sposób używania auta.
Ustawa o PIT wiąże oba podatki: jeżeli przedsiębiorca nie prowadzi ewidencji przebiegu wymaganej przez przepisy o VAT, przyjmuje się, że auto jest używane również prywatnie. Dla osoby prowadzącej JDG, która ma jeden samochód i jeździ nim także po zakupy, wariant „100%” jest więc w praktyce trudny do obrony.
Auto prywatne bez wpisu do środków trwałych
Gdy samochód pozostaje w majątku prywatnym, ale bywa używany w firmie, kosztem jest 20% wydatków na jego używanie i ubezpieczenie (wliczając nieodliczony VAT). To rozwiązanie prostsze, lecz mniej korzystne niż wpis do ewidencji środków trwałych. Wartość auta prywatnego wprowadzonego do firmy ustala się według ceny nabycia, nie wyższej jednak niż wartość rynkowa, a jeśli ceny nabycia nie da się ustalić — według wyceny uwzględniającej ceny rynkowe.
Ryczałt i liniowy — co się zmienia
Na ryczałcie od przychodów ewidencjonowanych koszty, w tym amortyzacja auta, nie obniżają podatku. Ryczałtowiec może jednak, jako czynny podatnik VAT, odliczać VAT z faktur dotyczących samochodu na tych samych zasadach co inni. Na podatku liniowym i na skali koszty działają tak samo; różnica dotyczy stawki podatku i składki zdrowotnej. Porównanie form opodatkowania znajdą Państwo w artykule o podatku liniowym 19%.
Sprzedaż auta firmowego
Sprzedaż samochodu, który był środkiem trwałym, jest przychodem z działalności. Dotyczy to także sytuacji, gdy auto wycofano wcześniej do majątku prywatnego, a od wycofania do sprzedaży nie minęło 6 lat (licząc od pierwszego dnia miesiąca po wycofaniu). Na ryczałcie taki przychód podlega stawce 3%.
Od 2025 r. przychody ze sprzedaży środków trwałych i odpowiadające im koszty nie są uwzględniane przy ustalaniu podstawy składki zdrowotnej. Na skali i podatku liniowym przedsiębiorca może je dobrowolnie ująć w rozliczeniu rocznym — co bywa korzystne, gdy sprzedaż przyniosła stratę.
Opłata środowiskowa za spaliny
Firma używająca samochodu spalinowego korzysta ze środowiska w rozumieniu Prawa ochrony środowiska i co do zasady wnosi opłatę do urzędu marszałkowskiego do 31 marca za poprzedni rok. Opłaty nie wnosi się, jeżeli jej roczna wysokość nie przekracza 800 zł, a gdy opłata z każdego rodzaju korzystania ze środowiska nie przekracza 100 zł, nie składa się też wykazu. Przy jednym aucie osobowym kwoty są zwykle niewielkie, ale warto raz w roku przeliczyć zużyte paliwo. Odrębnym obowiązkiem jest raport do Krajowej bazy o emisjach, który podmiot korzystający ze środowiska wprowadza do końca lutego za poprzedni rok.
Najczęstsze błędy
- odliczanie 100% VAT bez ewidencji przebiegu i bez VAT-26;
- pomijanie limitu 100 000 zł dla aut spalinowych przy liczeniu amortyzacji;
- księgowanie 100% kosztów paliwa przy aucie używanym prywatnie;
- sprzedaż auta „prywatnie” krótko po wycofaniu z firmy bez wykazania przychodu.
Jak Good Balance może pomóc
W ramach księgowości uproszczonej wprowadzamy samochód do ewidencji, liczymy amortyzację z uwzględnieniem limitów i pilnujemy proporcji kosztów oraz odliczeń VAT. Doradzamy też przy wyborze między zakupem, leasingiem a najmem.