Z faktury B2B na 20 000 zł netto miesięcznie przedsiębiorca na pełnym ZUS zachowuje w 2026 r. – po składkach, podatku i drobnych kosztach – od około 12,4 tys. do 14,1 tys. zł, zależnie od formy opodatkowania. Różnica między wariantami rośnie razem ze stawką, a jeszcze mocniej zmienia ją etap składek ZUS (ulga na start, preferencyjne składki, pełny ZUS). Poniżej wyliczenia krok po kroku, które pozwalają oszacować własną kwotę „na rękę”.
Z czego składa się kwota „na rękę” na B2B
Kwota z faktury (bez VAT) to dopiero punkt wyjścia. VAT nie jest dochodem wykonawcy – trafia do urzędu skarbowego w rozliczeniu JPK_V7, więc w wyliczeniach go pomijamy. Od przychodu netto odejmowane są cztery pozycje:
- składki społeczne – emerytalna, rentowa, wypadkowa, dobrowolna chorobowa oraz Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy; w 2026 r. przy pełnym ZUS i minimalnej podstawie 5 652 zł to razem 1 926,76 zł miesięcznie,
- składka zdrowotna – jej wysokość zależy od formy opodatkowania i od dochodu albo przychodu,
- podatek dochodowy – według skali, liniowy 19% albo ryczałt,
- koszty prowadzenia firmy – księgowość, sprzęt, oprogramowanie, telefon.
Porównanie samej umowy B2B z etatem przy tym samym budżecie firmy opisujemy osobno w artykule B2B czy umowa o pracę. Tutaj skupiamy się wyłącznie na tym, jak forma podatku i etap ZUS zmieniają wynik samego kontraktu.
Założenia przyjęte do wyliczeń
- Rok 2026, wykonawca świadczy usługi programistyczne, dla których stawka ryczałtu wynosi 12%.
- Koszty firmowe: 1 000 zł netto miesięcznie (przy ryczałcie nie obniżają podatku, ale nadal zmniejszają gotówkę w kieszeni).
- Pełny ZUS z dobrowolną chorobową: 1 926,76 zł miesięcznie, odliczany od dochodu lub przychodu.
- Skala: 12% do 120 000 zł podstawy, 32% od nadwyżki, kwota zmniejszająca podatek 3 600 zł; składka zdrowotna 9% dochodu.
- Liniowy: 19%; składka zdrowotna 4,9% dochodu, odliczana od dochodu do limitu 14 100 zł w 2026 r.
- Ryczałt: składka zdrowotna w stałej kwocie zależnej od progu przychodu (498,35 zł, 830,58 zł lub 1 495,04 zł miesięcznie); 50% zapłaconej składki obniża przychód do opodatkowania.
- Minimalna składka zdrowotna na skali i liniowym: 432,54 zł miesięcznie. Dla uproszczenia przyjęto stawki 2026 r. dla całych 12 miesięcy i pominięto ulgi rozliczane w zeznaniu rocznym.
Trzy poziomy stawki, trzy formy podatku
Kwoty to średnia miesięczna netto „na rękę” po rocznym rozliczeniu, w zaokrągleniu do złotówki.
| Faktura netto miesięcznie | Skala 12%/32% | Liniowy 19% | Ryczałt 12% |
|---|---|---|---|
| 12 000 zł | 7 468 zł | 6 989 zł | 7 084 zł |
| 20 000 zł | 12 373 zł | 13 152 zł | 14 124 zł |
| 30 000 zł | 18 273 zł | 20 826 zł | 22 299 zł |
Co wynika z tabeli:
- Przy 12 000 zł najkorzystniejsza okazuje się skala. Roczna podstawa (ok. 108,9 tys. zł) mieści się w progu 12%, a kwota zmniejszająca podatek działa w pełni. Ryczałt wypada słabiej, bo podatek 12% liczony jest od całego przychodu, a koszty firmowe go nie obniżają; liniowy z kolei nie daje kwoty wolnej i od pierwszej złotówki pobiera 19%.
- Przy 20 000 zł skala przegrywa – część dochodu wpada w próg 32%, a 9% składki zdrowotnej od dochodu kosztuje już ponad 18 tys. zł rocznie. Ryczałt 12% wygrywa z liniowym o niemal 1 000 zł miesięcznie.
- Przy 30 000 zł przewaga ryczałtu utrzymuje się, mimo że przychód przekracza próg 300 tys. zł i składka zdrowotna rośnie do 1 495,04 zł miesięcznie.
Jak policzono wiersz 20 000 zł – przykład krok po kroku
- Przychód roczny: 240 000 zł. Koszty: 12 000 zł. Składki społeczne: 23 121 zł.
- Ryczałt: podstawa = 240 000 − 23 121 − 50% z 9 967 zł składki zdrowotnej ≈ 211 895 zł; podatek 12% ≈ 25 427 zł. Na rękę: 240 000 − 12 000 − 23 121 − 9 967 − 25 427 ≈ 169 485 zł, czyli ok. 14 124 zł miesięcznie.
- Liniowy: dochód = 240 000 − 12 000 − 23 121 = 204 879 zł; składka zdrowotna 4,9% ≈ 10 039 zł; podstawa po odliczeniu składki (mieści się w limicie 14 100 zł) ≈ 194 840 zł; podatek ≈ 37 020 zł. Na rękę ok. 13 152 zł miesięcznie.
- Skala: ten sam dochód 204 879 zł; składka zdrowotna 9% ≈ 18 439 zł (bez odliczenia); podatek = 10 800 zł + 32% × 84 879 zł ≈ 37 961 zł. Na rękę ok. 12 373 zł miesięcznie.
Etap ZUS zmienia wynik bardziej niż forma podatku
Nowa działalność przechodzi zwykle przez trzy etapy: 6 miesięcy ulgi na start (bez składek społecznych, płaci się tylko zdrowotną), następnie do 24 miesięcy kalendarzowych składek od preferencyjnej podstawy (1 441,80 zł w 2026 r.), a potem pełny ZUS. Poniżej ten sam kontrakt na 15 000 zł netto miesięcznie, przeliczony tak, jakby dany etap trwał cały rok.
| Etap składek (2026) | Składki społeczne miesięcznie | Ryczałt 12% | Liniowy 19% |
|---|---|---|---|
| Ulga na start | 0 zł | 11 419 zł | 10 784 zł |
| Preferencyjne składki | 456,18 zł | 11 018 zł | 10 433 zł |
| Pełny ZUS | 1 926,76 zł | 9 724 zł | 9 300 zł |
Przejście z ulgi na start na pełny ZUS obniża kwotę na rękę o prawie 1 700 zł miesięcznie – to więcej niż różnica między ryczałtem a liniowym przy tej stawce. Warto o tym pamiętać, gdy pierwsze miesiące działalności służą do oceny, czy B2B „się opłaca”. Warunki ulgi opisuje artykuł o składkach ZUS w Polsce.
Niższe składki mają jednak drugą stronę: niższą podstawę przyszłej emerytury i niższy zasiłek chorobowy (na uldze na start ubezpieczenia chorobowego nie ma wcale).
Stawka ryczałtu 8,5% zamiast 12%
Część kontraktów B2B w branży IT nie dotyczy tworzenia oprogramowania, tylko np. doradztwa czy usług wsparcia technicznego, dla których właściwa może być stawka 8,5%. Przy fakturze 15 000 zł netto i pełnym ZUS różnica wynosi ok. 440 zł miesięcznie (ok. 10 167 zł zamiast 9 724 zł na rękę). Stawkę wyznacza jednak rzeczywisty rodzaj usługi według klasyfikacji PKWiU, a nie opis na fakturze – zasady omawia artykuł o stawkach 12% i 8,5% dla specjalistów IT.
Czego tabele nie pokazują
- Koszty powyżej 1 000 zł miesięcznie (leasing samochodu, droższy sprzęt) poprawiają wynik skali i liniowego, ale nie ryczałtu.
- Ulgi w zeznaniu rocznym – ulga na dzieci i wspólne rozliczenie z małżonkiem są dostępne przy skali, a nie przy liniowym ani ryczałcie.
- Przerwy w zleceniach – składki ZUS płaci się także w miesiącach bez faktury, co przy niskich stawkach mocno obciąża wynik.
- Urlop i choroba – na B2B nikt nie płaci za dni wolne; przy 20 dniach przerwy w roku realny miesięczny dochód spada o kilka procent.
- Zmiana formy opodatkowania jest możliwa zasadniczo raz w roku, do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu pierwszego przychodu w danym roku, dlatego decyzję warto podjąć na podstawie prognozy na cały rok.
Jak Good Balance może pomóc
Przygotowujemy indywidualną symulację dla konkretnej stawki, kosztów i etapu ZUS, a w razie wątpliwości co do stawki ryczałtu pomagamy uzyskać interpretację podatkową. Prowadzimy też bieżące rozliczenia JDG w ramach księgowości uproszczonej.