Przy tym samym budżecie po stronie zleceniodawcy współpraca B2B zwykle daje wyższą kwotę „na rękę” niż umowa o pracę – w przykładzie poniżej różnica wynosi w 2026 r. około 2,9 tys. zł miesięcznie. Ta przewaga ma jednak swoją cenę: brak płatnego urlopu, słabsza ochrona przed rozwiązaniem współpracy, samodzielne finansowanie zwolnień lekarskich i niższa przyszła emerytura. Opłacalność zależy więc nie tylko od stawki, ale też od tego, ile z tych elementów trzeba sobie „odkupić”.
Na czym polega różnica prawna
Umowa o pracę to stosunek pracy regulowany Kodeksem pracy: pracownik wykonuje pracę pod kierownictwem pracodawcy, w wyznaczonym miejscu i czasie, a pracodawca odpowiada za wypłatę wynagrodzenia, składki i zaliczki na podatek. Współpraca B2B to umowa cywilnoprawna między dwoma przedsiębiorcami. Wykonawca prowadzi działalność gospodarczą, wystawia faktury, sam rozlicza podatek i ZUS, a za wynik odpowiada na zasadach umowy, a nie przepisów prawa pracy.
Nazwa umowy nie przesądza o jej charakterze. Jeżeli współpraca B2B w praktyce wygląda jak etat (stałe godziny, podporządkowanie, praca wyłącznie na ryzyko zleceniodawcy), może zostać uznana za stosunek pracy – z konsekwencjami dla obu stron. Szczegóły opisujemy w artykule o uznaniu umowy B2B za stosunek pracy.
Porównanie finansowe na przykładzie z 2026 r.
Założenie: firma przeznacza na specjalistę ok. 18 072 zł miesięcznie. Na etacie oznacza to 15 000 zł brutto (koszt pracodawcy powiększony o składki pracodawcy 20,48%, bez PPK). W wariancie B2B ta sama kwota trafia na fakturę netto, a wykonawca rozlicza się ryczałtem 12%, płaci pełne składki społeczne i ok. 500 zł miesięcznie kosztów prowadzenia firmy. Wyliczenia są roczne, w zaokrągleniu.
| Pozycja (rocznie) | Umowa o pracę | B2B, ryczałt 12% |
|---|---|---|
| Wynagrodzenie brutto / przychód | 180 000 zł | 216 864 zł |
| Składki społeczne | 24 678 zł | 23 121 zł |
| Składka zdrowotna | 13 979 zł | 9 967 zł |
| Podatek dochodowy | 21 143 zł | 22 651 zł |
| Koszty prowadzenia firmy | – | 6 000 zł |
| Netto rocznie | ok. 120 200 zł | ok. 155 125 zł |
| Netto miesięcznie | ok. 10 017 zł | ok. 12 927 zł |
Jak powstały te liczby:
- Etat: pracownik finansuje składkę emerytalną 9,76%, rentową 1,5% i chorobową 2,45%, a z pozostałej kwoty 9% składki zdrowotnej. Podatek liczony jest według skali (12% do 120 000 zł podstawy, 32% powyżej, kwota zmniejszająca 3 600 zł) po odjęciu kosztów uzyskania przychodu 250 zł miesięcznie.
- B2B: pełne składki społeczne (z dobrowolną chorobową) wraz z Funduszem Pracy wynoszą w 2026 r. 1 926,76 zł miesięcznie, składka zdrowotna na ryczałcie przy przychodzie 60–300 tys. zł wynosi 830,58 zł miesięcznie. Podstawę ryczałtu obniżają zapłacone składki społeczne i połowa składki zdrowotnej.
W pierwszych latach działalności wynik B2B może być jeszcze korzystniejszy dzięki uldze na start i preferencyjnym składkom. Nie przysługują one jednak osobie, która przechodzi na kontrakt u dotychczasowego pracodawcy, zachowując dawny zakres obowiązków.
Czego nie widać w kwocie netto
Różnica 2,9 tys. zł miesięcznie maleje, gdy uwzględni się świadczenia, które na etacie są „w cenie”:
- Urlop. Pracownikowi przysługuje 20 dni płatnego urlopu rocznie (26 dni przy stażu co najmniej 10 lat). Na B2B dni wolne zwykle oznaczają brak faktury – 20 dni to w przybliżeniu jeden miesiąc przychodu.
- Choroba. Pracownik zachowuje 80% wynagrodzenia przez 33 dni w roku (finansuje je pracodawca), a potem dostaje zasiłek z ZUS. Przedsiębiorca otrzyma zasiłek tylko wtedy, gdy opłaca dobrowolne ubezpieczenie chorobowe – i dopiero po 90 dniach nieprzerwanego ubezpieczenia.
- Stabilność. Umowa o pracę daje okresy wypowiedzenia i ochronę m.in. w ciąży czy przed emeryturą. Umowę B2B można rozwiązać na warunkach, które strony same zapiszą.
- Emerytura. Na etacie składki emerytalne rosną wraz z pensją. Na B2B przedsiębiorca płaci zwykle składki od minimalnej podstawy, więc przyszłe świadczenie jest znacznie niższe – o ile nie oszczędza samodzielnie.
- Dodatki i ochrona prawna. Etat to także m.in. minimalne wynagrodzenie (4 806 zł brutto w 2026 r.), wynagrodzenie za nadgodziny i odpowiedzialność materialna ograniczona przepisami.
Kiedy B2B ma sens, a kiedy lepszy jest etat
B2B zwykle opłaca się, gdy:
- stawka jest wyraźnie wyższa od wynagrodzenia na etacie, a nie tylko równa kosztowi pracodawcy,
- umowa przewiduje płatne przerwy lub wynagrodzenie niezależne od liczby dni,
- wykonawca ma lub planuje kilku klientów i realnie decyduje o sposobie pracy,
- jest gotowy samodzielnie odkładać na emeryturę i poduszkę finansową.
Etat bywa korzystniejszy przy planowanym rodzicielstwie, staraniach o kredyt hipoteczny w banku, który ostrożnie ocenia dochody z działalności, oraz przy niższych stawkach, gdzie stałe koszty firmy zjadają większą część przewagi.
Co sprawdzić w umowie B2B przed podpisaniem
- Zakres usług i sposób odbioru – czy opisano rezultat lub usługę, a nie stanowisko i godziny pracy.
- Okres wypowiedzenia i przyczyny rozwiązania umowy bez wypowiedzenia.
- Płatne przerwy, zasady rozliczania nieobecności i zastępstw.
- Kary umowne i limit odpowiedzialności wykonawcy.
- Prawa autorskie i zakaz konkurencji – szczególnie istotne w IT, także przy planowanym rozliczeniu IP Box.
Jak Good Balance może pomóc
Przygotujemy indywidualne porównanie etatu i B2B dla Pana lub Pani stawki i formy opodatkowania, a także sprawdzimy lub opracujemy umowę o współpracy w ramach usługi przygotowania umów. Pracodawcom, którzy rozważają zmianę modelu zatrudnienia, doradzamy w ramach doradztwa kadrowego. Więcej o prawach pracownika przeczytają Państwo w artykule o umowie o pracę.