Od 1 czerwca 2025 r. sam legalny pobyt w Polsce nie wystarcza, by cudzoziemiec mógł prowadzić działalność nierejestrowaną. Taka możliwość przysługuje tylko osobom, które mogłyby zarejestrować w Polsce jednoosobową firmę — czyli obywatelom UE i kilku innych państw oraz posiadaczom określonych tytułów pobytowych. Osoba z jednolitym zezwoleniem na pobyt i pracę albo z wizą do pracy nie może już legalnie dorabiać w tej formie.
Co się zmieniło w czerwcu 2025 r.
Nowelizacja z 4 kwietnia 2025 r. (Dz.U. poz. 622), uchwalona w związku z nieprawidłowościami w wydawaniu wiz, dodała do art. 5 Prawa przedsiębiorców ust. 7. Zgodnie z nim zwolnienie z rejestracji nie obejmuje osób zagranicznych innych niż wymienione w art. 4 ust. 1 i 2 ustawy o zasadach uczestnictwa przedsiębiorców zagranicznych i innych osób zagranicznych w obrocie gospodarczym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Nowa reguła dotyczy działalności wykonywanej od dnia wejścia w życie zmian.
W praktyce przepis łączy dwa systemy: działalność nierejestrowaną i prawo cudzoziemca do prowadzenia firmy. Kto nie mógłby wpisać się do CEIDG, nie może też korzystać z uproszczonej formy bez wpisu. Pozostałe warunki — kwartalny limit przychodu (10 813,50 zł w 2026 r.) i brak firmy w ostatnich 60 miesiącach — obowiązują tak samo jak u obywateli polskich. Omawiamy je w artykule Działalność nierejestrowana 2026 — limity, zasady i dla kogo.
Kto może prowadzić działalność nierejestrowaną
Bez względu na rodzaj pobytu
- obywatele państw Unii Europejskiej i Europejskiego Obszaru Gospodarczego,
- obywatele Szwajcarii i Stanów Zjednoczonych,
- obywatele Ukrainy przebywający legalnie w Polsce z numerem PESEL o statusie UKR,
- uczestnicy rządowego programu wsparcia przedsiębiorczości cudzoziemców Poland. Business Harbour.
Na podstawie tytułu pobytowego
- pobyt stały albo status rezydenta długoterminowego UE,
- Niebieska Karta UE (również pobyt w ramach mobilności długoterminowej jej posiadacza),
- zezwolenie na pobyt czasowy udzielone w celu połączenia z rodziną, studiów lub prowadzenia badań naukowych,
- zezwolenie na pobyt czasowy osoby pozostającej w związku małżeńskim z obywatelem polskim zamieszkałym w Polsce,
- zezwolenie na pobyt czasowy w celu kontynuowania działalności gospodarczej wpisanej już do CEIDG,
- status uchodźcy, ochrona uzupełniająca, zgoda na pobyt ze względów humanitarnych lub zgoda na pobyt tolerowany,
- ochrona czasowa w Polsce,
- ważna Karta Polaka,
- status członka rodziny obywatela UE (małżonek, dziecko do 21 lat lub pozostające na utrzymaniu, rodzic pozostający na utrzymaniu).
Kto stracił tę możliwość
Na liście brakuje najpopularniejszych tytułów związanych z pracą. Działalności nierejestrowanej nie poprowadzi więc np. osoba, która przebywa w Polsce:
- z jednolitym zezwoleniem obejmującym pobyt i pracę,
- na podstawie wizy krajowej wydanej w celu wykonywania pracy,
- w ruchu bezwizowym lub na wizie Schengen.
Liczy się podstawa pobytu, a nie sam plastikowy dokument. Karta pobytu wydana na podstawie zezwolenia na pracę nie otwiera tej drogi, a karta wydana w związku z małżeństwem z obywatelem polskim — tak.
Co grozi przy braku uprawnień
Skoro zwolnienie z art. 5 ust. 1 Prawa przedsiębiorców nie obejmuje takiej osoby, jej zarobkowa aktywność jest traktowana jak działalność gospodarcza od pierwszej złotówki, a cudzoziemiec bez odpowiedniego tytułu nie może jej zarejestrować. Taka sytuacja grozi problemami przy rozpatrywaniu kolejnych wniosków pobytowych. Niezależnie od tego uzyskany dochód nadal trzeba opodatkować.
Sprzedaż a usługi — dodatkowy próg dla obywateli spoza UE
Nawet gdy cudzoziemiec ma odpowiedni tytuł pobytowy, rodzaj zarobku nadal ma znaczenie:
- Sama sprzedaż towarów (np. własnych wyrobów) nie wymaga zezwoleń na pracę.
- Usługi na podstawie umowy cywilnoprawnej (zlecenie, dzieło, umowa agencyjna) świadczone przez obywatela państwa spoza UE, EOG i Szwajcarii mogą wymagać zezwolenia na pracę lub oświadczenia o powierzeniu pracy wpisanego do ewidencji urzędu pracy. Obowiązek załatwienia tych formalności spoczywa na zleceniodawcy.
- Zwolnieni z wymogu posiadania zezwolenia na pracę są m.in. posiadacze Karty Polaka i studenci studiów stacjonarnych w Polsce.
Przykład: dwóch kolegów z Indii
Pan Arjun studiuje stacjonarnie we Wrocławiu i ma zezwolenie na pobyt czasowy w celu studiów. Chce projektować strony internetowe dla lokalnych firm. Jego tytuł pobytowy znajduje się na liście, a jako student studiów stacjonarnych nie potrzebuje zezwolenia na pracę — może więc prowadzić działalność nierejestrowaną, pilnując limitu kwartalnego i prowadząc ewidencję sprzedaży.
Jego kolega, pan Vikram, pracuje na etacie w magazynie i ma jednolite zezwolenie na pobyt oraz pracę. Chciałby po godzinach robić to samo. Jego tytułu nie ma na liście, więc działalność nierejestrowana odpada; może jedynie wykonywać dodatkowe zlecenia u podmiotu, który zalegalizuje mu pracę, albo zmienić podstawę pobytu.
Sprawdź przed rozpoczęciem
- Na jakiej podstawie prawnej przebywam w Polsce — czy jest ona na liście?
- Czy będę sprzedawać towary, czy świadczyć usługi? Przy usługach: kto zalegalizuje moją pracę?
- Czy w ostatnich 60 miesiącach prowadziłem firmę w Polsce?
- Jak będę liczyć przychody kwartalne i gdzie prowadzić ewidencję sprzedaży?
Szersze omówienie możliwości prowadzenia firmy przez cudzoziemców znajdą Państwo w poradniku Firma w Polsce dla cudzoziemca.
Jak Good Balance może pomóc
Sprawdzamy, czy Pana lub Pani tytuł pobytowy pozwala na działalność nierejestrowaną albo rejestrację firmy, i doradzamy najbezpieczniejszą formę zarobkowania. Pomagamy przy zmianie podstawy pobytu, np. w związku z małżeństwem z obywatelem polskim (legalizacja pobytu członka rodziny), a gdy przychody rosną — przy założeniu i prowadzeniu firmy w ramach usługi obsługi jednoosobowej działalności gospodarczej.